BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
*******



PGS. TS. PHẠM VIẾT VƯỢNG





LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP
DẠY HỌC ĐẠI HỌC



















- HÀ NỘI 2008 -
CHƯƠNG 1
GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM

1. GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM
Giáo dục đại học là bậc học cao nhất trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam, có vị trí đặc biệt trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ và đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho quá trình phát triển kinh tế, văn hoá, khoa học, công nghệ quốc gia.
Trong điều kiện xã hội hiện đại khi nền khoa học, công nghệ phát triển hết sức nhanh chóng, xu thế toàn cầu hoá đã trở thành hiện thực, có bảy vấn đề lớn liên quan trực tiếp đến việc xác định mục tiêu và tổ chức quá trình giáo dục và đào tạo nói chung và ở bậc đại học nói riêng của mỗi quốc gia, đó là:
Mối quan hệ giữa giáo dục toàn cầu và giáo dục quốc gia.
Mối quan hệ giữa giáo dục xã hội và giáo dục cá nhân.
Mối quan hệ giữa giáo dục tinh thần và giáo dục vật chất.
Mối quan hệ giữa giáo dục truyền thống và giáo dục hiện đại.
Mối quan hệ giữa giáo dục trước mắt và giáo dục lâu dài .
Mối quan hệ giữa cạnh tranh và bình đẳng trong giáo dục.
Mối quan hệ giữa giữa khối lượng tri thức ngày càng tăng nhanh và khả năng tiếp thu của con người có hạn.
Đặc biệt đối với nước ta đang tiến hành quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế, giáo dục đại học phải vươn lên để có đủ năng lực giải quyết bảy vấn đề phức tạp đó.
1.1. Trình độ đào tạo
Giáo dục đại học Việt Nam là một hệ thống hoàn chỉnh, có các trình độ đào tạo sau đây:
Trình độ đào tạo cao đẳng thực hiện từ hai đến ba năm học tuỳ theo ngành nghề đào tạo đối với những người có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông hay trung cấp chuyên nghiệp; từ một năm rưỡi đến hai năm học đối với người có bằng tốt nghiệp trung cấp cùng chuyên ngành.
Trình độ đào tạo đại học thực hiện từ bốn đến sáu năm học tuỳ theo chuyên ngành đào tạo đối với những người có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc bằng tốt nghiệp trung cấp chuyên nghiệp; từ hai năm rưỡi đến bốn năm học đối với người có bằng tốt nghiệp trung cấp cùng chuyên ngành; từ một năm rưỡi đến hai năm học với người có bằng tốt nghiệp cao đẳng cùng chuyên ngành.
Đào tạo trình độ thạc sĩ được thực hiện từ một đến hai năm học đối với những người có bằng tốt nghiệp đại học.
Đào tạo trình độ tiến sĩ được thực hiện trong bố năm học đối với người có bằng tốt nghiệp đại học, từ hai đến ba năm học đối với người có bằng thạc sĩ.
Các trình độ đào tạo được xây dựng theo hướng kế thừa, liên thông, giúp người học có thể chuyển đổi giữa các trình độ đào tạo, ngành đào tạo.
1.2. Cơ sở đào tạo đại học
Theo điều 42 Luật Giáo dục, giáo dục đại học Việt Nam có các cơ sở đào tạo:
+ Trường cao đẳng đào tạo trình độ cao đẳng.
+ Trường đại học đào tạo các trình độ: cao đẳng, đại học, thạc sĩ, tiến sĩ.
+ Viện nghiên cứu khoa học được giao nhiệm vụ đào tạo tiến sĩ và phối hợp với các trường đại học đào tạo thạc sĩ.
Chính phủ giao nhiệm vụ đào tạo tiến sĩ cho các cơ sở giáo dục đại học khi có đủ các điều kiện đáp ứng nhiệm vụ đào tạo đó là:
+ Có đủ số lượng giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, có khả năng xây dựng, thực hiện chương trình đào tạo và đánh giá luận án.
+ Có đủ cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật đáp ứng yêu cầu đào tạo trình độ tiến sĩ.
+ Có kinh nghiệm trong công tác nghiên cứu khoa học, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ nghiên cứu khoa học, công nghệ.
1.3. Mô hình giáo dục đại học Việt Nam
Giáo dục đại học Việt Nam được tổ chức theo mô hình bao gồm các đại học quốc gia, các trường đại học trọng điểm, các học viện, các đại học vùng và các trường đại học, cao đẳng địa phương:
+ Hai đại học quốc gia: Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
+ Các đại học vùng: Đại học Thái nguyên, Huế, Đà Nẵng...
+ Các trường đại học trọng điểm: đại học Bách khoa Hà Nội, đại học Kinh tế quốc dân, đại học Nông nghiệp I Hà Nội,